บรรยากาศการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “พฤกษศาสตร์โบราณคดี” เสริมองค์ความรู้ด้านการศึกษาซากพืชโบราณด้วยเทคนิคทางวิทยาศาสตร์

ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “พฤกษศาสตร์โบราณคดี (Archaeobotany Workshop)” ระหว่างวันที่ 11–12 มิถุนายน 2569 ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อส่งเสริมความรู้และทักษะด้านการศึกษาซากพืชโบราณ ซึ่งเป็นศาสตร์สำคัญที่ช่วยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพืช รวมถึงสภาพแวดล้อมและวิถีชีวิตของผู้คนในอดีต ผ่านการวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดีด้วยเทคนิคทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่

การอบรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจากทีมวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยมหิดลและศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยครอบคลุมเนื้อหาสำคัญ ได้แก่ หลักการเก็บตัวอย่างและการลอยตัว (Flotation) เพื่อคัดแยกซากพืชจากตัวอย่างดิน การศึกษาละอองเรณู (Pollen) และไฟโตลิธ (Phytolith) การจำแนกซากพืชขนาดใหญ่ (Macrobotanical remains) ตลอดจนการประยุกต์ใช้เทคนิคดีเอ็นเอโบราณ (Ancient DNA; aDNA) ในงานวิจัยด้านโบราณคดี ผู้เข้าร่วมอบรมได้ลงมือฝึกปฏิบัติจริงในห้องปฏิบัติการ โดยนำตัวอย่างดินมาทดลองกระบวนการลอยตัว (Flotation) เพื่อคัดแยกซากพืชโบราณ พร้อมทั้งเรียนรู้การใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์และการสังเกตลักษณะของหลักฐานทางพฤกษศาสตร์ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ซึ่งช่วยให้เข้าใจขั้นตอนการวิเคราะห์ข้อมูลและการแปลผลในงานวิจัยด้านพฤกษศาสตร์โบราณคดีได้อย่างเป็นระบบ บรรยากาศการอบรมเป็นไปอย่างเข้มข้นและได้รับความสนใจจากนักศึกษา นักวิจัย นักโบราณคดี รวมถึงผู้สนใจจากหลากหลายสถาบัน ผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์และองค์ความรู้กับวิทยากรอย่างใกล้ชิด ตลอดจนฝึกทักษะการใช้เทคนิคที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาวิจัยและการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของประเทศในอนาคต

การจัดอบรมในครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในการส่งเสริมองค์ความรู้ด้านพฤกษศาสตร์โบราณคดี ซึ่งเป็นศาสตร์สหวิทยาการที่เชื่อมโยงพฤกษศาสตร์ โบราณคดี และชีววิทยาระดับโมเลกุล เพื่อสนับสนุนการสร้างเครือข่ายทางวิชาการและพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการศึกษาหลักฐานทางโบราณคดีของประเทศไทยให้ก้าวทันมาตรฐานสากล